Wat te doen met box 3?

De huidige belastingheffing over het vermogen in box 3 (vermogensrendementsheffing) kan niet door de beugel. De Hoge Raad heeft in de massaalbezwaarprocedures bepaald dat het werkelijk behaalde rendement in box 3 dient te worden belast, en niet het fictieve rendement. Wat betekent dit voor jou?

Compensatie via het rechtsherstel

De staatssecretaris heeft, naar aanleiding van het Kerstarrest, collectief uitspraak gedaan voor de massaalbezwaarprocedures over box 3 voor de jaren 2017 tot en met 2020. Inmiddels is bekend op welke manier en volgens welk tijdpad compensatie wordt geboden voor de bezwaarmakers: het rechtsherstel. 

In dit artikel behandelen we met je: 

Berekening compensatie

Voor de berekening van de compensatie is gekozen voor de zogenaamde forfaitaire spaarvariant. Deze nieuwe berekening van de box 3-heffing gaat uit van forfaitaire rendement voor drie vermogensgroepen:

  • banktegoeden
  • overige bezittingen (onder meer beleggingen en onroerend goed)
  • schulden

Banktegoeden

Voor het rendement op banktegoeden geldt een forfait dat gebaseerd is op de gemiddelde rente op deposito’s. Dit loopt van 0,25% in 2017, 0,12% in 2018, 0,08% in 2019, 0,04% in 2020 tot 0,01% in 2021.

Overige bezittingen

Voor het rendement op overige bezittingen wordt uitgegaan van het wettelijke forfait uit rendementsklasse II. Dit loopt van 5,39% in 2017, tot 6,17% in 2023.

Schulden

Voor het rendement op schulden wordt uitgegaan van de gemiddelde hypotheekrente. Dit loopt van 3,43% in 2017, 3,20% in 2018, 3% in 2019, 2,74% in 2020 tot 2,46% in 2021.

Op basis van de forfaitaire rendementspercentages van de verschillende vermogensgroepen wordt het totale nieuwe forfaitaire rendement berekend. Dit vormt de basis voor de berekening van de nieuwe box 3-heffing.

Als deze nieuwe box 3-heffing lager is dan de box 3-heffing volgens de wettelijk bepaling, zal dit leiden tot een teruggave van inkomstenbelasting. Is de nieuwe box 3-heffing gelijk of hoger dan de box 3-heffing volgens de wettelijke bepalingen, dan volgt geen teruggave. Je hoeft voor de 2017-2022 echter ook niet bij te betalen.

Tijdig bezwaar ingediend?

Heb jij tijdig bezwaar gemaakt tegen de belastingheffing in box 3 over de jaren 2017 tot en met 2020? 

Als je binnen de doelgroep van het rechtsherstel valt, heb je inmiddels bericht gehad van de Belastingdienst. Dat kan dus óf een teruggave inkomstenbelasting zijn óf het bericht dat je geen recht hebt op een teruggave.

Aanslagen 2017 - 2020

Vanaf medio oktober volgt het rechtsherstel voor de aangiften 2017 tot en met 2020, waarbij nog geen aanslag was opgelegd.

Tip!

Als je het niet eens bent met de teruggave of het feit dat je geen teruggave krijgt, kun je:

  • een verzoek om ambtshalve vermindering indienen, of;
  • als de bezwaartermijn van jouw aanslag nog niet verlopen is, een bezwaar indienen.

Dit kan bijvoorbeeld omdat je de toepassing van het forfait nog steeds tot een te ongunstige uitkomst vindt leiden en/of het werkelijke rendement dat je over dit jaar hebt behaald lager is.

Onder het werkelijk rendement vallen, behalve direct genoten inkomsten (zoals rente, dividend en huur), ook gerealiseerde vermogensmutaties, zoals het verkoopresultaat op aandelen en onroerende zaken èn ongerealiseerde vermogensmutaties, zoals de waardeontwikkeling van aandelen en onroerende zaken. 

Aan het indienen van bezwaar en verzoeken tot ambtshalve vermindering zijn termijnen verbonden. Dit staat vermeld op de aanslag en/of beschikking.

Afhandeling aangifte en aanslagen 2021 & 2022

Heb je in 2021 op tijd aangifte gedaan en moet je belasting betalen over jouw box 3-inkomen? De Belastingdienst legt deze aanslagen vanaf augustus 2022 gefaseerd op.

Voor het opleggen van de aanslagen hanteert de Belastingdienst de volgende systematiek:

  • De box 3-heffing wordt berekend volgens het wettelijke systeem én volgens het rechtsherstel box 3.
  • De aanslag wordt gebaseerd op de laagste uitkomst van deze twee berekeningen.

Inmiddels is ook een nieuwe versie van de online aangifte 2021 van de Belastingdienst beschikbaar. Indien gewenst, bijvoorbeeld in verband met een nieuwe partnerverdeling, kan de aangifte 2021 opnieuw ingediend worden.

Geen actie ondernemen voor 2021 & 2022

De staatssecretaris heeft aangegeven dat belastingplichtigen geen actie hoeven te ondernemen voor op of na 24 december 2021 opgelegde voorlopige en definitieve aanslagen inkomstenbelasting (over 2021 en 2022). De Belastingdienst corrigeert deze automatisch. 

Geen bezwaar gemaakt over de jaren 2017-2020?

Heb je géén bezwaar aangetekend tegen aanslagen over 2017 tot en met 2020? Dan kun je niet alsnog bezwaar aantekenen.

Op Prinsjesdag 2022 heeft het kabinet besloten om geen rechtsgang of compensatie te bieden aan deze groep zogenaamde niet-bezwaarmakers. Dat hoeft het kabinet ook niet, aldus de Hoge Raad in het arrest van 20 mei 2022.

De Hoge Raad bevestigt dat uit de wet- en regelgeving volgt dat een aanslag niet ambtshalve wordt verminderd als de onjuistheid voortvloeit uit ‘nieuwe jurisprudentie’. Dit is jurisprudentie die is gewezen nadat de aanslag onherroepelijk is vast komen te staan.

Onderzoek naar volledige compensatie

Het kabinet heeft onderzocht hoeveel volledige compensatie voor niet-bezwaarmakers zou kosten. Dat blijkt € 4,1 miljard te zijn, waarvan meer dan de helft terecht zou komen bij belastingplichtigen met een vermogen in box 3 van meer dan € 200.000. Het kabinet heeft op Prinsjesdag de prioriteit gegeven aan het geven van bestaanszekerheid aan mensen die het financieel zwaarder hebben.

Dit besluit heeft tot vele reactie geleid en inmiddels ook al tienduizenden verzoeken om ambtshalve vermindering – ondanks het arrest van de Hoge Raad. Mede de koepelorganisaties waarbij de Jong & Laan aangesloten is, hebben overleg gevoerd met de staatssecretaris van Financiën om werkafspraken te maken over het effectief en efficiënt inrichten van juridische procedures door of namens de niet-bezwaarmakers. Zo blijft het ‘behapbaar’ voor jou als belastingplichtige, ons als adviseurs, de rechtspraak en de Belastingdienst.

Massaal bezwaar plus procedure

Naar aanleiding van de overleggen stelt het kabinet in een kamerbrief van 4 november 2022 een zogenaamde ‘massaal bezwaar plus’ procedure voor. In deze procedure kan alsnog de vraag voorgelegd worden of niet-bezwaarmakers ook recht hebben op compensatie. De uitkomst van deze procedure geldt dan voor álle belastingplichtigen die box 3 inkomen hebben aangegeven in 2017 - 2020, zonder dat zij daarvoor individueel een verzoek hoeven in te dienen.

Alsnog recht op compensatie?

Het kabinet verwacht niet dat de Hoge Raad deze groep belastingplichtigen alsnog in het gelijk gaat stellen maar wil hen de mogelijkheid om deze rechtsvraag voor te leggen niet onthouden. De belangenorganisaties zien wel nieuwe argumenten die niet (expliciet) aan de orde zijn geweest in het arrest van 20 mei 2022.

Om de procedure ‘massaal bezwaar plus’ mogelijk te maken is een wetswijziging nodig. Daarvoor komt een nota van wijziging op het Belastingplanpakket 2023 en volgt de wettelijke basis per 1 januari 2023.

Let op! De al ingediende verzoeken om ambtshalve vermindering worden apart gehouden tot er een uitspraak is. Wij houden je graag op de hoogte via onze nieuwsbrief

Wil je hierover meer informatie? Neem dan contact met ons op.