Box 3 vanaf 2023: waar moet je op letten?

Het tarief van box 3 is in 2023 verhoogd naar 32% (31% in 2022). Ook in 2024 en 2025 gaat het tarief van box 3 omhoog met 1%. Het heffingsvrije vermogen is per 1 januari 2023 verhoogd van € 50.650 naar € 57.000 (€ 114.000 voor fiscaal partners). Vanaf 2026 moet er dan heffing over het werkelijk rendement gaan plaatsvinden.
Op de hoogte blijven

Box 3 vanaf 2023

Als gevolg van het Kerstarrest van de Hoge Raad en het daardoor noodzakelijke rechtsherstel is vanaf 2023 de belastingheffing in box 3 aangepast. Ook is nieuwe wetgeving in de maak, die gaat gelden vanaf 2026. Vooralsnog wordt uitgegaan van de variant van een ‘vermogensaanwasbelasting’.

De vanaf 2023 geldende en mogelijk vanaf 2026 in te voeren regelgeving is niet voor iedereen gunstiger. Weten wat het voor jou betekent? Lees dan verder. We nemen je in dit artikel mee in:

Renate Ekhart
Renate Ekhart Senior adviseur kwaliteit & vaktechniek

Heffing in box 3

De heffingsgrondslag van het vermogen van box 3 gaat uit van de werkelijke verdeling van jouw vermogens over drie vermogensgroepen:

  • Banktegoeden
  • Overige bezittingen (onder meer beleggingen en onroerend goed)
  • Schulden

Per categorie geldt een eigen forfaitair rendement. Voor het spaargeld wordt uitgegaan van een forfaitair rendement op basis van de actuele spaarrente. Bij het vaststellen van het forfaitair rendement van beleggingen wordt uitgegaan van het meerjarige gemiddelde rendement op beleggingen. Voor schulden wordt aangesloten bij de hypotheekrente. 

De bekende percentages zijn opgenomen in de tabel. 

Let op! De fictieve rendementen voor bank- en spaartegoeden, deposito en contant geld en voor schulden worden pas na afloop van het jaar vastgesteld.

Het rendement per vermogenscategorie is de waarde van het vermogensbestanddeel vermenigvuldigd met het daarbij behorende rendementspercentage. Bij een negatief rendement wordt het rendement op nihil gesteld.

tabel forfaitair rendement

Tarieven en heffingsvrij vermogen

Voorgesteld is het tarief in box 3 jaarlijks te verhogen. Ook het heffingsvrij vermogen is per 2023 omhoog gegaan.

Tip! Houd rekening met hoger heffingsvrij vermogen. Het heffingsvrije vermogen in box 3 is in 2023 verhoogd naar € 57.000 (was €56.650 in 2022). Je betaalt over je vermogen in box 3 dus minder snel belasting. 

Let op! Het heffingsvrije vermogen van box 3 is niet van invloed op het wel of niet krijgen van toeslagen, zoals zorgtoeslag, huurtoeslag of het kindgebonden budget. Daar gelden lagere vermogensgrenzen voor. Raadpleeg deze bij de betreffende uitvoeringsinstanties.

Wat betekent dit voor jou?

Deze wijziging betekent dat de werkelijke samenstelling van het vermogen op 1 januari 2023 heel beslissend was. De box 3-heffing wordt namelijk één keer per jaar bepaald: op 1 januari. 

Optimaliseer de samenstelling van het box3-vermogen

Het is dus belangrijk dat je in beeld brengt en houdt hoe jouw vermogen is verdeeld over de categorieën spaargeld, beleggingen en schulden. Want ook de nieuwe heffingssystematiek kan ongunstig uitpakken en dan met name ten aanzien van de overige bezittingen en de schulden.

Mogelijk betaal je meer rente dan het vastgestelde percentage. Die kun je voor het meerdere niet in aanmerking nemen in box 3. En je herkent ongetwijfeld de situatie dat vele overige bezittingen niet het rendement van ruim 6% opleveren. Denk aan laagrentende obligaties of vorderingen op kinderen en vakantiewoningen die je niet of nauwelijks verhuurt. 

Het kan bij overige bezittingen, die minder rendement opleveren dan wat hierover aan belasting moet worden betaald, wenselijk zijn deze om te zetten in banktegoeden of – indien mogelijk – over te brengen naar de bv. Of overweeg groene beleggingen. Deze zijn vrijgesteld.

Niet eens met de belastingheffing in box 3?

Het beoordelen van de definitieve aanslagen inkomstenbelasting is belangrijk. Zo kan jouw werkelijke behaalde rendement bijvoorbeeld (sterk) afwijken van het door de Belastingdienst berekende box 3-inkomen.

En soms kan een andere verdeling van het box 3-inkomen tussen jou en je partner tot een gunstiger resultaat leiden. Vanaf de dagtekening van de aanslag heb je zes weken om een bezwaar in te dienen.

Vermogensaanwasbelasting vanaf 2026?

Het kabinet is van plan om vanaf 2026 belasting te gaan heffen over de werkelijke opbrengst van het vermogen. Daar zijn verschillende manieren voor. Een goede kanshebber is de zogenaamde vermogensaanwasbelasting, waarbij jaarlijks belasting wordt geheven over:

  • de reguliere inkomsten (zoals rente, dividend, huur en pacht minus de kosten);
  • en de waardeontwikkeling van vermogensbestanddelen (zoals koerswinst of koersverlies van aandelen en waardestijging of waardedaling van onroerend goed).

Wanneer er elk jaar wordt geheven over de waardeontwikkeling, wordt er geen belasting geheven over een winst bij daadwerkelijke verkoop. Het betekent ook dat je belasting moet betalen over een waardestijging die je nog niet ècht gerealiseerd hebt, waarbij er wel geld beschikbaar moet zijn om de belasting te voldoen.  

De tegenhanger is dat – in tegenstelling tot de huidige heffing in box 3 – wel rekening wordt gehouden met (tussentijdse) verliezen. We zullen de definitieve vormgeving van box 3 nog even af moeten wachten. Blijf op de hoogte door je in te schrijven voor onze nieuwsbrief.

Tot slot

We hebben inmiddels gezien dat niets zo veranderlijk is als tarieven en percentages. Op de korte termijn lijkt sturen op fiscale voordelen voordelig, op de lange termijn zouden de gekozen oplossingsrichtingen ongunstiger kunnen uitpakken.  

Heb je vragen over de belastingheffing over box 3 of wil je samen sparren? Neem gerust contact met ons op.

Maak bezwaar tegen aanslag met box 3-heffing

Ontvang je een definitieve aanslag inkomstenbelasting met een box 3-heffing? Laat dan beoordelen of bezwaar maken zinvol is.

Lees meer
Wat te doen met box 3?

De huidige belastingheffing over het vermogen in box 3 (vermogensrendementsheffing) kan niet door de beugel. De Hoge Raad heeft in de massaalbezwaarprocedures bepaald dat het werkelijk behaalde rendement in box 3 dient te worden belast, en niet het fictieve rendement. Wat betekent dit voor jou?

Lees meer
Renate Ekhart
Renate Ekhart Senior adviseur kwaliteit & vaktechniek