“In ons familiebedrijf mogen geen aangetrouwden werken”

Families openhartig over hun keuzes rondom de bedrijfsoverdracht

In het voorjaar organiseerde de Jong & Laan het event ‘Het (onderschat) belang van het familiestatuut’. We verwelkomden diverse familiebedrijven uit het Vechtdal en omstreken. We namen de aanwezigen mee in de materie van het familiestatuut:

  • Wat is het?
  • Waarom is het belangrijk?
  • Wat hebben familiebedrijven eraan?

Tijdens de avond waren de families zelf ook aan zet. We legden hen een aantal vragen en stellingen voor.

Ook daagden we hen uit om te reageren op (gevoelige) onderwerpen die vastgelegd kunnen worden in het familiestatuut. Mogen aangetrouwde kinderen werkzaam zijn binnen het bedrijf? En betrekt u alleen de overnemende of alle kinderen bij de bedrijfsovername? De families dachten er als volgt over…

Tom Meuleman
Tom Meuleman

Waar denkt u aan bij een familiestatuut?

Afspraken staan centraal in een familiestatuut

Veel families beantwoordden deze vraag met het woord ‘afspraken’. En dat is precies waar het om gaat!

Vaak worden juridische spelregels wel vastgelegd in een overeenkomst, maar familiaire afspraken niet. Dat is jammer, want deze ‘zachte afspraken’ dragen bij aan saamhorigheid en vertrouwen binnen de familie.

De afspraken geven ook duidelijkheid. Wat zijn bijvoorbeeld de voorwaarden om in het bedrijf te werken? Of wie mogen eigenaar zijn binnen het bedrijf? Door deze zaken te bespreken en vast te leggen, weet iedereen binnen de familie waar hij of zij aan toe is.

Ik heb de afspraken over hoe wij als familie met elkaar om willen gaan, vastgelegd in een familiestatuut.

Familiebedrijven die werken met een familiestatuut

Hoewel het opstellen van een familiestatuut enorm helpt om onderwerpen bespreekbaar te maken, geeft 89% van de aanwezigen aan (nog) geen gebruik te maken van een familiestatuut.

Een reden is dat families vaak niet eens weten wat een familiestatuut is, laat staan dat ze het gebruiken.

Zelf maak ik bij elke familie die ik begeleid gebruik van een familiestatuut. Bij de ene familie resulteert dat in een document van 10 pagina’s, bij een andere familie kan het een half A4’tje zijn.

Wat wilt u opnemen in een familiestatuut?

Onderwerpen in het familiestatuut
  • Identiteit van bedrijf en familie
  • Opvolging
  • Eigenaarschap
  • Leiding van het bedrijf
  • Werken in het bedrijf
  • Financiële zaken

In een familiestatuut kunt u meerdere zaken vastleggen. Van identiteit tot financiën, van leiderschap tot opvolging.

Opvallend zijn de uiteenlopende antwoorden die de aanwezigen gaven. De staven in bovenstaand diagram gaan daarom redelijk gelijk op.  

Het inkleden van (toekomstig) leiderschap binnen het bedrijf wordt als meest belangrijk ervaren. Dat is op zichzelf logisch. Continuïteit staat immers in de meeste bedrijven voorop. 

In ons bedrijf mogen de volgende mensen werken…

(Aangetrouwde) kinderen in familiebedrijf
  • Bloedverwanten
  • Bloedverwanten en aangetrouwden

Van bijna driekwart van de aanwezigen mogen aangetrouwden werken in het bedrijf.

Als er voor hem of haar een passende functie is, die waarde toevoegt aan het bedrijf, moet het mijns inziens ook gewoon kunnen.

Belangrijk is wel dat voor alle aangetrouwden dezelfde selectiecriteria worden gehanteerd. Zo voorkomt u dat iemand zich buitengesloten voelt.

In het overnameproces...

Kinderen betrekken bij bedrijfsovername
  • Betrek ik alleen de kinderen die het bedrijf overnemen.
  • Betrek ik alle kinderen.
  • Betrek ik alle kinderen én aangetrouwden.

Maar weinig families betrekken alleen de kinderen in het proces die het bedrijf daadwerkelijk overnemen. Gelukkig maar, want alle kinderen betrekken bij het proces voorkomt ‘ruis op de lijn’.

Vraag uzelf wel af in welk stadium u iedereen bij het proces betrekt. In sommige situaties is het namelijk verstandig om de aangetrouwden in een later stadium te betrekken. Maar vergeet ze niet! Want veel familieruzies ontstaan door onvrede vanuit de ‘koude kant’.

Na de bedrijfsoverdracht…

Bemoeienis bedrijf na overdracht
  • Wil ik geen bemoeienis meer met het bedrijf.
  • Wil ik op een bepaalde manier betrokken blijven bij het bedrijf.

Veel ondernemers willen na de overdracht nog betrokken blijven bij het bedrijf. Begrijpelijk, want een onderneming wordt vaak gezien als een eigen kind. En die laat u ook niet zomaar los.

Wel kunt u zich afvragen welke rol de overdrager na de overdracht nog vervult in het bedrijf. Is dat de rol van toezichthouder, met of zonder zeggenschap? Of die van adviseur? Elke familie vult dit anders in.

Houd als overdrager rekening met de gevoelens van de opvolgende partij. Het komt nog wel eens voor dat de opvolger zich niet vrij voelt door de nieuwe rol van de voorgaande generatie, en hier last van heeft.

Ons bedrijf moet binnen de familie blijven

Familiebedrijf behouden

Van meer dan 60% van de aanwezigen hoeft het bedrijf niet persé in de familie te blijven. Wat raar, denkt u wellicht. Toch is dat het niet.

Veel familiebedrijven hechten namelijk meer waarde aan de continuïteit van het familiebedrijf voor de lange termijn. Daarbij telt ook het verantwoordelijkheidsgevoel voor de werknemers met hun gezinnen.

Als er vanuit de familie geen geschikte opvolging is, is het voor alle betrokkenen beter om het bedrijf extern over te dragen. De opvolger moet het kunnen, willen en doen.

Het voorgaande neemt natuurlijk niet weg dat families trots zijn als het bedrijf door eigen familieleden wordt voortgezet.

Heeft u ook een bedrijfsoverdracht binnen de familie in het vooruitzicht? Bedenk welke onderwerpen voor u belangrijk zijn om te bespreken met uw familie. Of om wellicht afspraken over te maken en vast te leggen in een familiestatuut.

Ik denk graag met u mee! Neem gerust contact met mij op.

 

Lees ook
Tom MeulemanDoor Tom Meuleman
Familiestatuut

Familiestatuut, het kompas van een familiebedrijf

Verschillende belangen en verwachtingen binnen jullie familiebedrijf? Voorkom onderling 'gezeur', leg ze vast in een familiestatuut. Familiebedrijfsadviseur Tom legt uit wat daarin staat...

Lees blog
Geen reacties
Plaats nieuwe reactie

Reageer op:

Annuleren