Op­let­ten bij le­nen van de ei­gen bv

Op 1 januari 2023 is de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap in werking getreden. Deze wet regelt dat de dga die meer dan € 700.000 leent bij de eigen bv, hierover belasting betaalt. In 2024 wordt de drempel wellicht € 500.000.

Wet excessief lenen

Voor toepassing van de drempel van € 700.000 kan echter meer dan alleen een lening aan de dga meetellen. Verder zijn ook uitzonderingen op de regel mogelijk. Het eerste meetmoment is 31 december 2023.

Let op! In het Belastingplan 2024 heeft de Tweede Kamer ingestemd met een verder verlaging naar € 500.000 in 2024. Het eerste peilmoment daarvoor is 31 december 2024. De Eerste Kamer moet hier nog mee instemmen.

Beoordeel wat de wet voor jouw situatie betekent en of je nog actie kunt ondernemen.

Geert-Jan Halsema
Geert-Jan Halsema Senior belastingadviseur

Voor wie geldt de nieuwe wet?

De Wet excessief lenen bij eigen vennootschap kan van toepassing zijn op iedereen:

  • die een zogenaamd aanmerkelijk belang heeft in een of meer vennootschap(pen), én
  • die schulden heeft aan die vennootschap(pen) en/of waarvan de partner of zogenaamde verbonden personen of hun partners schulden hebben aan die vennootschap(pen).

Grofweg heeft iemand een aanmerkelijk belang als diegene:

  • minimaal 5% van de aandelen bezit, en/of
  • het recht heeft om 5% van de aandelen te verwerven, en/of
  • winstbewijzen heeft die betrekking hebben op ten minste 5% van de jaarwinst of ten minste 5% van wat bij liquidatie wordt uitgekeerd.

Met een directeur-grootaandeelhouder (dga) wordt doorgaans iemand bedoeld die op grond van voorgaande regels een aanmerkelijk belang heeft. Een dga kan dus geraakt worden door deze wet.

Tip! De regels om te bepalen of iemand een aanmerkelijk belang heeft, zijn complex. Zo heb je bijvoorbeeld ook een aanmerkelijk belang in een vennootschap waarin je niet direct de aandelen bezit, maar wel indirect via een andere vennootschap. Je kunt dus een aanmerkelijk belang hebben in meerdere vennootschappen. Overleg met een van onze adviseurs of in jouw situatie sprake is van een aanmerkelijk belang, in welke vennootschappen en hoe de regels in jouw geval uitwerken.

Let op! Een aanmerkelijk belang kan echter ook in andere entiteiten worden gehouden. Denk bijvoorbeeld aan een deelgerechtigheid in een open fonds voor gemene rekening of een lidmaatschapsrecht in een coöperatie of een aandeel in een andere (Nederlandse of buitenlandse) vennootschap waarvan het kapitaal geheel of ten dele in aandelen is verdeeld.

Schulden partner tellen mee

Een dga met schulden aan zijn bv die hoger zijn dan € 700.000 kan met de gevolgen van de wet te maken krijgen. Het gaat hierbij niet alleen om de schulden van de dga zelf, maar ook om de schulden van de fiscale partner van de dga. Om te beoordelen of de € 700.000 wordt overschreden, worden de schulden van de dga en de fiscale partner bij elkaar opgeteld. Heb jij naast een schuld ook nog een vordering op de bv, dan worden die twee niet gesaldeerd; er wordt dus puur naar de schulden gekeken!

Let op! Heb jij en/of jouw fiscale partner een aanmerkelijk belang in meer bv’s, dan moet je de schulden die jij en jouw fiscale partner hebben aan al die bv’s bij elkaar optellen. Alleen als het totaal niet hoger is dan € 700.000, krijg je niet met de gevolgen van de wet te maken. Je kunt dus niet maximaal € 700.000 per bv lenen, maar tezamen met jouw fiscale partner maximaal € 700.000 van al jouw bv’s tezamen.

Voorbeeld

Je hebt een aanmerkelijk belang in bv X en een aanmerkelijk belang in bv Y. Je hebt van beide bv’s geld geleend. Bij bv X bedraagt jouw schuld € 350.000, bij bv Y € 500.000. Tezamen bedragen jouw schulden meer dan € 700.000. Als je niets doet, moet je straks belasting betalen over een bedrag van € 150.000 (€ 850.000 minus € 700.000).

Ook indirecte schulden en andere rechten

Bij het inventariseren van jouw schulden moet je letten op alle civielrechtelijke schuldverhoudingen en verplichtingen. Ook de indirecte schulden tellen mee.

Let op! Kan de dga en/of zijn fiscale partner alleen een externe financiering krijgen als de bv borg staat? Dan telt deze lening ook mee voor de vraag of de schulden boven de € 700.000 uitkomen. Kan de dga en/of zijn fiscale partner wel een externe financiering krijgen zonder borg, maar zorgt borgstelling door de bv voor betere voorwaarden, dan telt de lening niet mee.

Tip! Kijk in jouw situatie mogelijk civielrechtelijke schuldverhoudingen en verplichtingen aanwezig zijn en hoe je om moet gaan met borgstelling door de bv.

Ook schulden van gezins- en familieleden

Hebben jouw bloed- of aanverwanten in de rechte lijn schulden aan jouw bv, dan moet je deze schulden bij jezelf meetellen voor het deel van hun schulden dat boven de € 700.000 uitkomt.

Bloed- en aanverwanten in de rechte lijn zijn kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen enzovoort en ouder, grootouder en overgrootouders enzovoort van jou en/of jouw fiscale partner. 

Voorbeeld

Heeft bijvoorbeeld jouw kind € 600.000 geleend van jouw bv, dan hoef je niets mee te tellen. Bedraagt de schuld van jouw kind aan jouw bv echter € 800.000, dan tel je € 100.000 mee voor de beoordeling of je boven de drempel van € 700.000 komt. Heb jij zelf € 650.000 bij jouw bv geleend, dan betekent dit dus dat je over € 50.000 belasting moet betalen (€ 650.000 + € 100.000 -/- € 700.000).

Tip! Dit geldt niet als jouw bloed- of aanverwant zelf een aanmerkelijk belang heeft in de bv. Jouw bloed- of aanverwant moet dan zelf beoordelen in hoeverre de wet op hem/haar van toepassing is. Voor jouw beoordeling telt de schuld van jouw bloed- of aanverwant dan niet mee.

Voorbeeld

Heeft jouw kind uit het vorige voorbeeld een aanmerkelijk belang in jouw bv, dan telt de € 100.000 niet bij jou mee. Je betaalt dan dus geen belasting. Jouw kind moet echter over € 100.000 (€ 800.000 -/- € 700.000) belasting betalen.

Uitzondering voor eigenwoningschulden

Voor eigenwoningschulden geldt een uitzondering. Deze tellen niet mee voor de beoordeling of je schulden hebt aan jouw bv(’s) boven € 700.000. Het moet hierbij echter wel gaan om een schuld die voldoet aan de wettelijke bepalingen om renteaftrek te krijgen in de inkomstenbelasting. Bovendien moet een recht van hypotheek verstrekt zijn aan de bv.

Let op! Is geen hypotheek verstrekt, dan telt de lening wel mee. Dat geldt ook als wel hypotheek verstrekt is, maar de lening niet voldoet aan de wettelijke bepalingen voor renteaftrek in de inkomstenbelasting. Is wel hypotheek verstrekt, maar is het inschrijvingsbedrag van die hypotheekverstrekking lager dan de lening? Dan telt het deel van de lening boven dit inschrijvingsbedrag ook mee.

Tip! Bestond jouw eigenwoningschuld aan de bv op 31 december 2022 al, dan geldt de voorwaarde dat hypotheek verstrekt moet zijn, niet. Deze schulden hoeven dus alleen aan de wettelijke bepalingen te voldoen om renteaftrek te krijgen in de inkomstenbelasting.

Voorbeeld

Je hebt een schuld bij jouw bv van € 500.000 die je hebt gebruikt voor aanschaf van jouw eigen woning. Daarnaast heb je nog € 500.000 bij jouw bv geleend voor andere zaken. De lening voor jouw eigen woning voldoet aan de wettelijke bepalingen voor renteaftrek in de inkomstenbelasting. Je hebt geen hypotheek verstrekt voor deze schuld aan de bv. Als deze schuld aan de bv op 31 december 2022 al bestond, heb je geen last van de Wet excessief lenen bij eigen vennootschap. De eigenwoningschuld telt namelijk niet mee voor de beoordeling en de andere lening is lager dan € 700.000. Als de schuld na 31 december 2022 is verstrekt, moet je straks over een bedrag van € 300.000 belasting betalen (€ 500.000 + € 500.000 -/- € 700.000).

Tip! De uitzondering voor eigenwoningschulden geldt ook voor schulden van bloed- of aanverwanten in de rechte lijn. Zijn dit eigenwoningschulden die voldoen aan de hiervoor beschreven voorwaarden, dan tellen deze schulden dus niet bij jou mee.

Peildatum 31 december 2023

Op 31 december 2023 wordt voor de eerste keer gepeild of jouw schulden hoger zijn dan € 700.000 of niet. Dit uiteraard met inachtneming van alle regels die hiervoor gelden en die we hiervoor (deels) beschreven. Zijn jouw schulden op dit moment nog hoger dan € 700.000, dan kun je dus nu nog in actie komen. Overleg met onze adviseurs wat jouw mogelijkheden zijn.

Tip! Voor de beoordeling van de grens van € 700.000 mag je vorderingen die je hebt op jouw bv(’s) niet salderen met schulden die je hebt aan jouw bv(’s). Mogelijk kan het daarom verstandig zijn om vóór 31 december deze vorderingen en schulden officieel met elkaar te verrekenen. Overleg daarover met een van onze adviseurs.

Belastingtarief

Je bent over het surplus boven de € 700.000 belasting verschuldigd in box 2. Het tarief in box 2 bedraagt in 2023 26,9%. Vanaf 2024 zullen twee tarieven in box 2 van toepassing zijn. Over de eerste € 67.000 aan box 2-inkomen (voor fiscale partner het dubbele bedrag) zal 24,5% zijn verschuldigd, over het meerdere 31%.

Gevolgen bij latere aflossing schuld

Heb je in 2023 of een van de volgende jaren belasting betaald over het deel van jouw schulden boven de € 700.000, dan wordt de drempel van € 700.000 met dit deel van jouw schulden verhoogd. Dit voorkomt dat je elk jaar opnieuw over het surplus boven de € 700.000 moet afrekenen. Een latere aflossing op deze schulden leidt dan tot een negatief inkomen in box 2. Dit negatieve inkomen wordt verrekend met andere positieve inkomsten in box 2 in dat jaar of leidt tot een verlies in box 2. Dit verlies kan vervolgens verrekend worden met box 2-inkomen van het voorafgaande jaar of met box 2-inkomen van de zes opvolgende jaren.

Voorbeeld

Je hebt een aanmerkelijk belang in een bv en op 31 december 2023 een schuld van € 850.000 aan deze bv. In jouw aangifte inkomstenbelasting 2023 ben je hierover 26,9% over € 150.000 (€ 850.000 minus € 700.000) is € 40.350 belasting verschuldigd. Als je in 2024 € 150.000 aflost op de schuld (en er in dat jaar geen ander inkomen uit box 2 is) ontstaat een verlies in box 2 van € 150.000. Dit verlies kun je volledig verrekenen met de winst uit 2023, waardoor de in 2023 betaalde belasting van € 40.350 wordt teruggegeven. Over 2023 zul je het echter wel eerst moeten betalen.

Tip! Wil je meer weten over de gevolgen van een latere aflossing in jouw situatie, bespreek dit dan met een van onze adviseurs.

Schulden tot € 700.000

Bedragen de schulden minder dan € 700.000, dan kun je nog steeds een risico lopen op belastingheffing, omdat de Belastingdienst meent dat sprake is van een verkapte dividenduitkering. De Belastingdienst moet dit wel aannemelijk kunnen maken. Zorg daarom dat jouw leningen altijd schriftelijk in een overeenkomst met zakelijke voorwaarden zijn vastgelegd. De bewijspositie van de Belastingdienst wordt dan een stuk lastiger.

Alleen fiscale werking

Als jouw bv wordt geconfronteerd met de gevolgen van deze nieuwe wet en dus belasting moet betalen over het surplus boven € 700.000, dan heeft dat alleen fiscale gevolgen. Met andere woorden: de schuld blijft wel gewoon bestaan. Dat geldt bij jou als schuldenaar in privé en voor de bv die de lening heeft verstrekt.

Contact

De Wet excessief lenen kan voor een ongewenste afrekening op 31 december 2023 zorgen. Heb jij, jouw partner of met jou verbonden personen schulden aan jouw bv? Neem dan gerust contact op over welke gevolgen de wet voor jou kan hebben.

 

Geert-Jan Halsema
Geert-Jan Halsema Senior belastingadviseur