Coronacrisis: bij afwezigheid wel of geen loon doorbetalen?

Stel, de vakantie van uw werknemer gaat als gevolg van het coronavirus niet door. Hoe zit het dan met zijn vakantiedagen? Mag u een werknemer in deze coronacrisis eigenlijk verplichten vakantiedagen op te nemen? En hoe zit het met het doorbetalen van loon? Wij geven u antwoord op een aantal veelvoorkomende vragen over verlofdagen in de coronacrisis. 

Moet ik loon doorbetalen aan een werknemer die in quarantaine zit?

✔️Ja, als de werknemer heeft gereisd voor werk.

Omdat de werknemer aan besmettingsgevaar is blootgesteld gedurende zijn werkzaamheden, komt dit risico niet voor rekening van de werknemer. Van de werknemer kan wel gevraagd worden dat hij vanaf zijn quarantaineadres redelijke – vervangende – werkzaamheden oppakt.

🔶 Misschien, als de werknemer heeft gereisd voor vakantie.

Het antwoord is hier afhankelijk van de omstandigheden van de situatie. De kans bestaat dat je als werkgever het loon moet doorbetalen, maar het tegenovergestelde kan ook het geval zijn. Zie in dit verband ook de vraag hieronder over reizen naar een risicogebied.

Een van de omstandigheden die zullen meewegen, is het risico dat de werknemer heeft genomen om naar het desbetreffende land te reizen. Hoe groter het risico dat de werknemer heeft genomen, hoe groter de kans dat de werkgever het salaris mogelijk niet hoeft door te betalen. Ook hier geldt echter weer: probeer de werknemer zoveel mogelijk te laten werken vanaf zijn quarantaineadres. 

Hoe zit het met de vakantiedagen van mijn werknemer als de vakantie niet doorgaat?

De vakantiedagen van een geplande vakantie blijven in principe gewoon staan. Natuurlijk kan de werkgever de werknemer vragen werkzaamheden te verrichten als de werknemer dat wil, maar als er geen werk is, kan de werkgever de werknemer vragen de vakantiedagen te laten staan. Uiteraard is het prettiger om hier in onderling overleg uit te komen.

Mag ik mijn werknemer verplichten vakantie op te nemen?

❌ Nee, dat is niet mogelijk en ook hier is het verstandig om elkaars belangen goed af te wegen en in goed overleg tot afspraken te komen.

Mag een werkgever de verlofaanvraag van een werknemer intrekken?

✔️ Ja, mits u daar zwaarwegende redenen voor kunt aanvoeren (drukte, ziekte collega’s) en na overleg met de werknemer.

Het intrekken van een verlofaanvraag mag echter niet te snel gebeuren. U moet eerst kijken of er andere manieren zijn om de werkzaamheden op te vangen. Denkt u bijvoorbeeld aan het inzetten van oproepkrachten.

Hiernaast moet u in deze situatie de kosten vergoeden die de werknemer maakt door de wijziging van het tijdvak van de vakantie, bijvoorbeeld de annuleringskosten.

Overigens, als uw werknemer door het intrekken van de verlofaanvraag verder niet in de gelegenheid wordt gesteld om zijn eventuele nog openstaande tegoed aan wettelijke vakantiedagen over 2019 vóór 1 juli 2020 op te nemen, komen deze wettelijke vakantiedagen niet te vervallen. De werknemer moet dan alsnog gelegenheid krijgen deze dagen op een ander moment op te nemen.

Heeft een werknemer die vast zit op een vakantieadres recht op doorbetaling van zijn loon?

✔️ Sinds 1 januari 2020 geldt; geen arbeid, wel loon. Dat betekent dat de werkgever in beginsel het salaris van de werknemer moet doorbetalen.

❌ De werkgever mag de salarisbetaling stopzetten als het niet kunnen verrichten van de arbeid door de schuld van de werknemer komt. Als een werknemer op vakantie is gegaan en in dat land worden bijvoorbeeld de vliegvelden gesloten, kan dit niet voor rekening van de werknemer komen. De werkgever zal dan het salaris moet blijven doorbetalen. 

En hoe zit het met de loondoorbetaling als de werknemer bewust naar een risicogebied afreist?

Ook dan hoeft dit niet direct voor rekening van de werknemer te komen. De werknemer reist niet naar het risicogebied met de intentie om daarna niet meer terug te keren of om besmet te raken.

Als een negatief reisadvies wordt afgegeven, kan voorgaande echter anders zijn. Beargumenteerd kan worden dat je dan als werknemer een onnodig risico neemt, die voor rekening van de werknemer dient te komen.

Dit hangt af van de omstandigheden van het geval, waaronder of de werknemer de reis zakelijk of privé maakt. Zie in dit geval ook de volgende vraag.

Mag ik de werknemer verbieden om op vakantie te gaan naar gebieden die met het coronavirus besmet zijn?

✔️ Bij een negatief reisadvies van het ministerie van Buitenlandse zaken, mag de werkgever van de werknemer verwachten dat de reis niet privé wordt gemaakt. De werkgever mag in uitzonderlijke situaties de vakantie van de werknemer intrekken.

Wanneer de kans bestaat dat de werknemer besmet raakt en bij terugkomst het hele bedrijf zou kunnen besmetten, heeft de werkgever een voldoende zwaarwegend bedrijfsbelang om te verwachten dat de werknemer niet gaat.

Zoek in dit geval dus aansluiting bij de reisadviezen van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken.

Een werknemer heeft lichte keelpijnklachten. Moet de werknemer verplicht thuisblijven?

✔️ Op grond van het zogenoemde goed werkgeverschap dient een werkgever overheidsmaatregelen op te volgen. Nu er is aangegeven dat mensen met klachten als kuchen, hoesten, verkoudheid en/of koorts thuis moeten blijven, kunt u de werknemer niet verplichten om alsnog te komen.

🔶 Mocht u echter beide vinden dat de werknemer wel aan het werk kan, omdat de werknemer niet in aanraking komt of in de buurt komt bij andere mensen, dan kan de vraag eventueel worden voorgelegd aan de bedrijfsarts.

Hierbij moet overigens ook een afweging gemaakt worden of de werknemer ook tijdens het woon-werkverkeer niet in aanraking komt met andere mensen.

Wie bepaalt of een werknemer kwetsbaar is en daarmee thuis mag blijven?

Kwetsbare personen zijn mensen van 70 jaar en ouder en personen met bepaalde aandoeningen. Op de website van bijvoorbeeld het RIVM zijn deze aandoeningen opgesomd.

Als werkgever mag u (op grond van de AVG) een werknemer niet vragen naar zijn medische situatie. Mocht een werknemer aangeven dat hij kwetsbaar is en thuis wil blijven (werken) en u twijfelt daaraan en wilt de werknemer graag op het werk zien verschijnen, dan is de enige juiste route het inschakelen van de bedrijfsarts. De bedrijfsarts geeft hierover dan een oordeel.

Als een werknemer in een risicogroep valt en van de arts thuis moet blijven, is de medewerker dan ziek?

✔️ Ervan uitgaande dat de bedrijfsarts ook van oordeel is dat de werknemer vanwege medische risico’s niet kan werken, dan geldt het volgende. Ondanks dat een werknemer in beginsel misschien (nog) niet ziek is voor het verrichten van zijn normale arbeid, lijkt het redelijk om uit goed werkgeverschap hetzelfde percentage loondoorbetaling te hanteren als bij ziekte.

Houd onze 'corona-pagina' in de gaten

Op deze pagina verzamelen wij al het nieuws, tips en adviezen voor ondernemers en organisaties.