Btw-regels bij annuleringen, tegoedbonnen en meer

Door de coronacrisis staat de wereld op zijn kop. Reizen en evenementen zijn geannuleerd en ondernemers houden hun deuren dicht.

Er ontstaan creatieve en hartverwarmende initiatieven om goederen en diensten op een andere manier aan te bieden. Zoals het geven van een online sportles of het overhandigen van tegoedbonnen.

Al deze veranderingen hebben gevolgen voor de btw. In dit nieuwsbericht leest u over de btw-regels bij:

  1. annuleringen;
  2. het uitgeven van vouchers als tegoedbonnen;
  3. het geven van kortingen;
  4. een factureringstop;
  5. het kwijtschelden van vergoedingen;
  6. oninbare vorderingen;
  7. het aanbieden van online diensten;
  8. het aanbieden van gratis goederen en diensten.

1. Annuleringen: 3 btw-scenario’s

In het geval van annuleringen zijn er voor de btw 3 scenario’s mogelijk.

U geeft de klant het volledig betaalde bedrag terug.

Als u het volledig betaalde bedrag teruggeeft aan de klant, kunt u de btw in de restitutie terugvragen die u eerder bij de Belastingdienst heeft aangegeven.

Aan de teruggaaf zijn voorwaarden verbonden. Zo is het belangrijk creditfacturen uit te reiken. U kunt dan, in geval van een zakelijke afnemer, eerst nagaan of diegene de btw niet (deels) in aftrek heeft gebracht.  

De klant blijft de gehele vergoeding verschuldigd.

Wanneer de klant bij annulering de gehele vergoeding verschuldigd blijft, doet zich de vraag voor of er sprake is van:

  • een onbelaste schadevergoeding;
  • een btw-belaste vergoeding die is betaald voor het recht op een prestatie.

Als er sprake is van een recht op een prestatie die de klant niet heeft afgenomen, is er wel btw verschuldigd over de vergoeding die de klant betaalt. De rechtspraak kan op dit gebied per geval verschillen. Zoekt u in deze gevallen afstemming met de Belastingdienst.

De klant moet een deel van de overeengekomen vergoeding betalen.

In dit geval doet zich een combinatie van de hierboven geschreven consequenties voor.

2. Btw bij uitgeven vouchers en tegoedbonnen

Ondernemers kiezen er nu vaak voor om bij annuleringen een voucher als tegoedbon uit te geven, in plaats van restitutie van het (aan)betaalde bedrag.

Ook geven sommige ondernemers nieuwe vouchers uit om alvast omzet te genereren. De voucherregeling in de btw is niet eenvoudig. We schetsen voor u de hoofdlijnen.

Uitgifte nieuwe vouchers

We onderscheiden voor de btw 2 soorten vouchers:

  • Vouchers voor enkelvoudig gebruik: bijvoorbeeld een toegangskaart of vervoersbewijs.
  • Vouchers voor meervoudig gebruik: bijvoorbeeld een hotelbon die geldig is in meerdere hotels en/of landen (met mogelijk verschillende btw-tarieven).

Btw bij vouchers voor enkelvoudige gebruik

Het verschuldigde btw-bedrag is bij de uitgifte van vouchers voor enkelvoudige gebruik bekend. U bent bij de uitgifte en verkoop ervan de btw direct verschuldigd.

Btw bij vouchers voor meervoudige gebruik

Van een voucher voor meervoudige gebruik is sprake als het btw-bedrag niet bij uitgifte vaststaat. De btw van vouchers voor meervoudig gebruik bent u pas verschuldigd als deze voucher wordt ingewisseld. 

Uitgifte van tegoedbon bij annuleringen

U kunt besluiten om bij een annulering niet het (volledige) geldbedrag terug te geven maar een tegoedbon te verstrekken. Deze tegoedbon geeft recht op hetzelfde goed of de dienst waarvoor al eerder (gedeeltelijk) is betaald, maar kan ook recht geven op een ander goed of andere dienst. 

Als er bij inwisseling van deze tegoedbon niet hoeft te worden bijbetaald, is voor de btw sprake van een voucher. Als er sprake is van een enkelvoudige voucher heeft u vanwege de annulering eerst recht op btw-teruggaaf, vervolgens geeft u de btw aan vanwege het uitgeven van de voucher .  

Voucher of kortingsbon?

Als de klant bij inwisseling van de bon moet bijbetalen, is voor de btw geen sprake van een voucher maar een kortingsbon. De uitgifte van een kortingsbon is belast met btw. Wordt de kortingsbon op enig moment ingewisseld, dan moet u de btw berekenen en afdragen over het verschil tussen de btw over de dienst of het goed dat wordt afgenomen en de kortingsbon die de klant ervoor inwisselt.

3. Btw bij het geven van korting

Geeft u korting om klanten in deze tijd te blijven binden? Als u de korting vooraf verleent, hoeft u geen btw over de korting te berekenen. Geeft u de korting achteraf? Dan kunt u de btw die u eerder heeft afgedragen over het bedrag van de korting terugvragen. Ook hiervoor gelden voorwaarden. Zo is het belangrijk creditfacturen uit te reiken. U kunt dan, in geval van een zakelijke afnemer, eerst nagaan of diegene de btw niet (deels) in aftrek heeft gebracht.  

4. Btw bij een factureringstop

Vanwege de coronacrisis besluiten veel ondernemers om voor zogenaamde doorlopende prestaties als huur, abonnementen of managementdiensten tijdelijk geen vergoeding in rekening te brengen. Ook dit heeft gevolgen voor de btw.

Recentelijk heeft een rechter beslist dat een tijdelijke factureringsstop niet tot opschorting van de onderliggende overeenkomst leidt. U moet dus bij een factureringsstop nog steeds facturen uitreiken met btw. De btw moet u aangeven en afdragen.

We adviseren u om in deze gevallen facturen met btw te blijven uitreiken en de afnemer uitstel van betaling te verlenen. Wanneer de afnemer recht heeft op aftrek van voorbelasting dan kan hij de btw op de factuur ook direct in aftrek brengen.

U kunt ook afspreken dat de afnemer u een deel van de factuur ter hoogte van het btw-bedrag wel betaalt, zodat u voor de btw geen financieel nadeel loopt. Of u vraagt zelf uitstel van betaling aan.

5. Btw bij het kwijtschelden van vergoedingen

Wanneer u besluit om uw afnemer de vergoeding voor de levering of dienst geheel kwijt te schelden, is er in feite sprake van een korting zoals hierboven beschreven. Dat kan verregaande btw-gevolgen hebben voor de vooraftrek die u zelf heeft genoten.

Als u bijvoorbeeld gedurende een periode geen huur aan uw huurder berekent, wordt het pand gedurende die periode gebruikt voor prestaties waarvoor geen recht op aftrek bestaat. Mogelijk moet u daardoor de vooraftrek op het pand herzien.

Om dit te voorkomen, adviseren wij u om na te gaan of u een lagere vergoeding of uitstel van betaling met de huurder kunt afspreken. Dit is ook van belang voor andere investeringsgoederen die worden verhuurd of op een andere manier ter beschikking worden gesteld, ook als de afnemer een groepsmaatschappij is.

6. Btw op oninbare vorderingen

Veel afnemers komen in betalingsproblemen. Het is van belang om de btw op oninbare vorderingen tijdig terug te vragen. Dat moet in het tijdvak waarin vast is komen te staan dat de vordering niet betaald is en niet zal worden betaald.

U bepaalt het tijdvak als volgt:

  • Bepaal eerst wanneer de factuur opeisbaar is, dat is de uiterste betaaltermijn van de factuur. Staat er geen uiterste betaaltermijn op de factuur dan u uitgegaan van 30 dagen.
  • Vervolgens moet er 1 jaar verstreken zijn sinds die datum. De vordering is dan dus 1 jaar en 30 dagen opeisbaar, gemeten vanaf de factuurdatum. 

Tijdige teruggaven van btw kunnen in de eerstvolgende btw-aangifte worden verwerkt. Dit kan niet in het reguliere aangiftebiljet maar moet met een suppletie.  

7. Btw bij het aanbieden van online diensten aanbieden

Er zijn ook ondernemers die hun diensten online aanbieden. Denkt u aan de sportscholen die online lessen geven. Dat kan ertoe leiden dat een ander tarief van toepassing is of de plaats waar de dienst wordt verricht anders is geworden.

Voor het online aanbieden van lessen door sportscholen, pilatesstudios en yogascholen heeft de staatssecretaris goedgekeurd dat het verlaagde tarief (9%) van toepassing is.

8. Btw bij het aanbieden van gratis goederen en diensten

Sommige ondernemers bieden, helaas soms noodgedwongen, gratis goederen of diensten aan. In dat geval moet u de mogelijk genoten vooraftrek terugnemen of kunt u minder btw in aftrek brengen.

Waarde van gratis goederen

Als de waarde van de gratis goederen (per ontvanger) lager dan € 15 per jaar is, is alle voorbelasting aftrekbaar. Als de waarde hoger is dan € 15 kan er een aftrekbeperking gelden op basis van het Besluit Uitsluiting Aftrek (BUA). Dit is het geval als de waarde per ontvanger meer dan € 227 bedraagt.

Als een ondernemer bijvoorbeeld mondkapjes aan een ziekenhuis schenkt, is de btw op de aankoop niet aftrekbaar. Als het BUA niet van toepassing is, kan nog sprake zijn van een fictieve levering voor zelf vervaardigde goederen. Als gevolg daarvan is eventueel btw verschuldigd over de donatie van goederen.

Gratis diensten

Als een ondernemer gratis diensten verleent, zoals het gratis geven van adviezen of het online aanbieden van gratis content, kan dat leiden tot een beperking van de aftrek van voorbelasting.

De coronacrisis vraagt veel van iedereen. Voorkom dat u voor onaangename verrassingen komt te staan op het gebied van de btw. Wij adviseren u graag, ook in deze tijd. Neem contact met ons op.

Houd onze 'corona-pagina' in de gaten

Op deze pagina verzamelen wij al het nieuws, tips en adviezen voor ondernemers en organisaties.