Datum: maandag 2 mei 2011
Vlaktaks voor ondernemers?
Het is niet ondenkbaar dat ondernemers voor de inkomstenbelasting straks een eigen belastingbox in de Wet inkomstenbelasting 2001 krijgen. Dat gaat echter wel ten koste van de fiscale ondernemersfaciliteiten zoals de zelfstandigenaftrek. Dat schrijft de Staatscourant.
Deze zogenaamde winstbox komt in feite neer op afschaffing van
alle fiscale ondernemersfaciliteiten, zoals bijvoorbeeld de
zelfstandigenaftrek en de fiscale oudedagsreserve. Het geld dat
daarmee vrijkomt, wordt gebruikt voor een apart (laag)
ondernemerstarief in een aparte belastingbox. Met andere woorden:
ondernemers krijgen dan te maken met één belastingtarief, een
zogenaamde vlaktaks. De winst uit de onderneming wordt dan niet
langer progressief belast. Dat is voor ondernemers wel zo duidelijk
en transparant. Zij weten gelijk waar ze aan toe zijn en hoeveel ze
overhouden aan elke extra euro winst.
Bijkomend voordeel is dat door het omzetten van fiscale
ondernemersfaciliteiten in een laag tarief, allerlei ingewikkelde
regelingen, die zowel de ondernemer als de Belastingdienst veel
last bezorgen, vervallen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het
urencriterium. Om in aanmerking te komen voor de
zelfstandigenaftrek moeten ondernemers aantonen dat zij in een jaar
minimaal 1225 uren aan hun onderneming hebben besteed. Daarover
wordt tot op heden veel geprocedeerd. Dit gebeurt met name in de
gevallen dat er sprake is van een combinatie van een
dienstbetrekking en het drijven van een onderneming. Dergelijke
regels maken ondernemersfaciliteiten tijdrovend en ingewikkeld.
Daardoor geven ze 'gedoe' en kunnen ze hun doel
voorbijschieten.
Hoewel een winstbox er als concept zeer aantrekkelijk uitziet,
is het onmogelijk om deze bijvoorbeeld al in 2012 in te voeren. Een
winstbox is namelijk nogal een rigoureuze ingreep in het bestaande
stelsel van de inkomstenbelasting. Zo moet bijvoorbeeld goed
gekeken worden hoe hoog het tarief zal moeten worden. Als het
tarief te laag wordt vastgesteld, zal het voor veel ondernemers die
hun onderneming in de vorm van een bv drijven aantrekkelijk worden
om voortaan weer als ondernemer voor de inkomstenbelasting door het
leven te gaan en dat kost de schatkist dan weer geld.
Een te hoog tarief betekent weer dat veel ondernemers voor de
inkomstenbelasting ertoe zullen overgaan om een bv op te richten
(zij worden dan dga, directeur-grootaandeelhouder) omdat het tarief
van de vennootschapsbelasting aantrekkelijker is dan het tarief in
de winstbox en dat kost de schatkist ook weer geld. Kortom, er zal
een evenwichtig tarief moeten worden gevonden.
Het ministerie van Financiën heeft voor de bestaande ondernemers
uitgerekend hoe hoog een vlak winstboxtarief zou kunnen worden
waarin alleen de zelfstandigenaftrek (inclusief de startersaftrek),
de mkb-winstvrijstelling, de meewerkaftrek, de stakingsaftrek en de
startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid opgaan. Dat moet een
tarief van circa 28,5% mogelijk maken. Dit tarief zou nog verder
kunnen dalen naarmate ook andere fiscale ondernemersfaciliteiten in
het tarief opgaan. Maar van een dergelijk laag tarief zal, zoals
gezegd, een te sterke aanzuigende werking uitgaan naar dga's en
zogenaamde resultaatgenieters (inkomsten uit arbeid niet in
dienstbetrekking). Dit kan een dusdanig grote derving opleveren,
dat een hoger tarief op voorhand noodzakelijk is.
Bovendien is het de vraag of een tarief van 28,5% voor
ondernemers wel in verhouding staat tot een maximumtarief van 52%
voor werknemers. Het antwoord is ronduit nee. En zo zijn er nog
talloze andere vragen die een antwoord behoeven. Al deze vragen
leiden ertoe dat het kabinet het idee van de winstbox eerst verder
wil bestuderen. Dat kost tijd. Daarom hoopt het in de tweede helft
van 2012 met een verkennende nota over de mogelijkheden van een
winstbox te komen.
Hoe dan ook, de invoering van deze box heeft sterke
herverdelingseffecten en kan dus alleen geleidelijk gebeuren. Het
kabinet geeft aan het desalniettemin noodzakelijk te vinden om nu
alvast stappen te nemen ten aanzien van de ondernemersfaciliteiten.
Deze stappen moeten in lijn zijn met de gedachten achter een
winstbox.
Als eerste stap gaat het kabinet de zelfstandigenaftrek daarom
omzetten in een vast bedrag dat onafhankelijk is van de hoogte van
de winst. Elke ondernemer krijgt dan ongeacht de hoogte van zijn
winst een vaste aftrek van circa € 7200. Boven deze vaste
basisaftrek blijft dan de winstafhankelijke vrijstelling (de
mkb-winstvrijstelling) gelden.
De huidige zelfstandigenaftrek zal alleen nog dit jaar gelden.
Het kabinet heeft namelijk aangegeven de vaste basisaftrek te
willen opnemen in het Belastingplan 2012 dat op de derde dinsdag in
september naar de Tweede Kamer zal worden gezonden.
Vermoedelijk heeft de invoering van een winstbox nog een lange
weg te gaan en het is nog maar de vraag of die er ooit komt. De
gedachte is sympathiek, maar er zijn op dit moment nog te veel
vragen.
Bron: Plein+