Direct naar de hoofdnavigatie Direct naar de zoek functionaliteit

Nieuws

Datum: dinsdag 21 juni 2011

Structurele financieringsproblemen bij kleinbedrijf en starters

Er is sprake van 'structurele fricties' in de financiering van het mkb, vooral het kleinere, op Nederland gerichte bedrijfsleven en jonge, snelgroeiende bedrijven.

Dat stelt een expertgroep onder leiding van voormalig ABN Amro-bankier Tom de Swaan. De commissie deed in opdracht van minister Maxime Verhagen van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie onderzoek naar de beschikbaarheid van krediet voor het mkb.

Alternatieve financieringsbronnen

De expertgroep stelt in haar aanbevelingen daarom voor om alternatieve financieringsbronnen serieus te onderzoeken, zoals het opzetten van een informele beurs voor mkb-bedrijven als voorportaal van een beursnotering. Een andere optie is de markt voor onderhandse leningen opnieuw tot leven te wekken.

Risico-opslag toegenomen

Sinds de kredietcrisis zijn er veel klachten over de kredietbereidheid van banken. Vooral snelle groeiers vrezen bij economisch herstel geremd te worden in hun ontwikkeling.

Banken op hun beurt stellen dat er minder vraag is naar krediet vanuit het kleinere bedrijfsleven. Bovendien is de risico-opslag toegenomen sinds de verzwaarde kapitaaleisen van de toezichthouders. Het op de Nederlandse markt gerichte kleinbedrijf is verder ook minder aantrekkelijk voor een bank dan het op export gerichte bedrijfsleven.

Diversificatie financieringsbronnen

Voor veel mkb-bedrijven is bancair krediet de enige financieringsbron naast het verkrijgen van leverancierskrediet. Dit belemmert de keuzemogelijkheid en kan betekenen dat ondernemersinitiatieven voortijdig afsterven. Zeker nu banken zijn gebonden aan strengere regels voor kredietverstrekking.

De expertgroep noemt diversificatie van financieringsbronnen daarom van groot belang voor het startende, snelgroeiende kleine bedrijfsleven. De commissie spoort de overheid aan om bestaande stimuleringsregelingen voor deze bedrijven voorlopig te handhaven.

Financieringsmonitor 2011

De Swaan en zijn collega's wijzen ook op niet-bancaire financieringsbronnen, zoals private equity, informele investeerders en vermogende particulieren of families. De laatste groep geldt als een belangrijke kapitaalverschaffer met een lange investeringshorizon. In Nederland waren deze 'family offices' in 2009 goed voor 3,7% van het aangetrokken kapitaal ofwel € 23,5 mln.

Financieringsmonitor 2011

De bevindingen van De Swaan zijn deels gebaseerd op de Financieringsmonitor 2011 van onderzoeksinstituut EIM. Uit dat onderzoek blijkt dat 57% van het kleinbedrijf daadwerkelijk financiering verwerft. In het middenbedrijf is dit 70%, in het grootbedrijf 80%.

Hoogte afsluitprovisie

Kleine bedrijven krijgen echter vaker slechts een deel van de gevraagde financiering. Vooral jonge bedrijven en sectoren als bouw, horeca en handel zitten in de hoek waar de klappen vallen. Volgens het EIM boekt een sector als de industrie duidelijk meer succes.

Carnegie Consult deed onderzoek naar de borgstellingsregeling voor het mkb (BMKB). Een conclusie is dat veel bedrijven kritiek hebben op de hoogte van de afsluitprovisie. Zonder maatregelen dreigt de regeling dit najaar uitgeput te raken. Minister Verhagen doet daarom een beroep op het Europees Investeringsfonds. Hij verwacht het budget met enkele honderden miljoenen euro's te verhogen. Via de borgstellingsregeling staat de overheid garant voor een deel van de lening die ondernemers bij de bank afsluiten. In 2011 is hiervoor € 765 miljoen beschikbaar.